KTN - Kalıp Teknolojisi Bilgi Paylaşım Topluluğu

 Demir, çelik veya demir dışı metallerin dökümünde çok kullanılan kalıp malzemsi, ucuz ve refrakter özelliğe sahip silis kumudur.

Yaş Kum Kalıplar:

Yaş kum kalıba döküm, dökümhanelerde en yaygın olarak kullanılan yöntemdir. Burada kalıp malzemesi: kum tanecikleri, kil, su ve diğer katkıların bir karışımıdır. Kum tanecikleri kalıp malzemesinin esasını, bünyesine alan kil ise bağlayıcıyı oluşturur.  Kalıp kumlarının özellikleri, ilerde ayrı bir bölümde ayrıntılı olarak alınacaktır.
   Kalıplama, küçük parçalar için tezgah üzerinde, iri parçalar için yerde kum havuzlarında yapılır. Elde edilen parçanın kalitesi belli ölçüde kalıpçı ustasının becerisi ile belirlenir. Ancak saatte 60 ve daha fazla kalıp üretmek gerektiğinde makinalı kalıplamaya geçmek zorunlu olur ve bu durumda işlemler mekanik olarak yapıldığından kalıpçıların deneyimli olmasına gerek yoktur.
   
Kalıplamanın Aşamaları :

   2 parçalaı modelin pimsiz parçası alt derecenin içine sıkıştırma tahtası veya düsgün bir zemin üzerine yerleştirilir. Model ile dereceinin kenarları arasında           50-100 mm’lik boşluk bulunmalıdır.

   Model kömürle tozlenır. İnce kuru kum serpilerek kalıp kumunun model ve zemine yapışması önlenir. Kullanılmamış kumdan 20-50 mm kalınlığında kum eklenerek kalıba dökülecek sıvı metale komşu olacak tabaka hazırlanır. Daha sonra dolgu kumu tabaka tabaka sıkıştırılır ve üst yüzeyi düzlenir. Gaz geçirgenliğini arttırmak için kalıp 20-50 mm aralıklarla bölüm yüzeyi bozulmayacak şekilde şişlenir. Sıkıştırmanın gevşek yapıması halinde kalıp malzemesinin dayanımının, cok sıkı yapıması halinde ise geçirgenliğinin olumsuz yönde etkileneceği dikkate alınmalıdır.

   İşi biten alt derece ters çevirilerek bölüm yüzeyi düzlenir ve ikinci derecenin ara yüzeyini oluşturan bölüm düzlemine yapışmatı önlemek için kuru kum serpilir.
   
Modelin pimli yarısı ile yolluk ve çıkış bölümleri boş üst dereceye yerleştirilir. Alt derecede yapılan işlemler alt derece içinde yapılır. En son yollu ve çıkış parçaları çıkarılır.  Üst derece açılarak modeller çıkarılır. Gerekli onarımalr yapılır. Yolluk ve diğer gerekli kanallar tamamlanır. Basınçlı hava ile serbest kummlar uzaklaştırılır.
   
   Kaıp tekrar kapatılarak üzerine ağırlıklar yerleştirilir ve döküme hazır hale getirilir.

   Yaş kum kalıba döküm yönteminin üstünlükleri şunlardır:

•   Kalıp malzemesi ucuzdur ve tazelenerek defalarca kullanıldığından en ekonomik kalıplama yöntemidir.
•   Yöntem basittir, gerektiğinde mekanizasyonda uygulanabilir.
•   Değişik metallerin dökümü içinde elverişlidir.

Bu yöntemin kusurları ise söyledir.
•   İnce, uzun, karmaşık biçimli ve iri parçaların dökümünde kalıp malzemesinin dayanımı yetersizdir.
•   Kalıp, taşıma sırasında bozulabilir.
•   Erimik metalin dökümü sırasında nemli kalıpta oluşan buhatr kusurlara neden olabilir.
•   Boyut hassasiyeti ve yüzey kalitesi çok iyi değildir.
•   Kalıbın optimum dayanıma sahip olabilmesi için nem miktarının çok iyi kontrol edilmesi gereklidir.

su mu? yanlış bilgi vermeyelim modeller kalıplanırken kesinlikle kumun içine su katılmaz reçine ve serter katılır.
alıntı:
Model kömürle tozlenır. Yanlış.

grafitle tozlanır.

Merhaba hadi_bea. Öncelikle bilgileri kontrol ettiğin için teşekürler. Grafiti ve nasıl kullanıldığını biliyorum serter hakkında nette bilgi bulamadım. Bu malzeme ve kuma ne oranda katıldığı hakkında bilgi verebilir misin?

Öncelikle su dökümde istenmeyen birşeydir onu belirteyim. Büyük tonajlı parçalarda patlamalara bile sebeb verebilir. Küçük parçalarda terleme sonucu prozite oluşumuna ya da küçük gaz boşluklarına sebeb verir.
Şimdi gelelim reçine ve sertere. İkisidi asit alaşımlı bir kimyasal tam içeriğini bn de bilmiyorum. Sadece dakikada mikserden kaç kilo kum veriyorsa ona göre mikserden kalıba kum alınırken birbirlerine karışıyorlar bn İzmirde büyük bir dökümhanede metod geliştirme bölümünde çalıştım bunu orda öğrendim bnm ordaki işim kalıplama yöntemlerinin belirlenip ona göre model tasarımı yapmaktı ama sn için daha detaylı bilgiler toplayabilirim

1.Yaş kum hazırlamak için ( yer kumu + reçine + serter ) mi  kullanıyoruz. Yoksa biz kumu reçineli satın alıp sadece serter mi ekliyoruz ?

2.Shell kumunun hazırlanışında benzeri bir yöntem var mı ? Bir torba shell kumu satın alsam pürmüzle aluminyum maçaları ısıtarak shell maça hazırlayabilir miyim, yoksa bu iş için yüksek ısıya mı ihtiyaç var ?

Dökümcülük hakkında kendi maça sandıklarımı deneyecek ve amatör döküm yapacak kadar bilgi sahibi olmak istiyorum, yardımcı olursan ilgi duyan arkadaşların sayısını arttırabiliriz.

Paylaştığını bilgiler için teşekür ettim.

İyi forumlar.

cevap1: Kum bildiğimiz silis kumu. Kum ayrı geliyor reçine+serter de karışık geliyor ama reçine+serteri tonajlı olarak satılıyor.

cevap2:Shell kum zaten senin bahsettiğin gibi hazır reçineli onuda şalamayla (pürmüzle) ısıtarak kalıp ve maça hazırlayabilirsin.

Birde ne tür bir döküm yapıcaksın amatör olarak yapıcaksan kolay eriyen madenler kullanıcaksın demektir buda fazla çekme payı vermem lazım pik ve çelikteki gibi %1 çekmez kolay eriyen madenler onlarıda araştır.

Ekteki tasarımların maça sandıklarının, model ve derecelerinin imalatını yaptık. İlk denemelerimizde eksiklerimiz çoktu ama işin sonunda konu hakkında bilgi sahibi olduk.
Karşılaştığım sorunları zaman zaman burada paylaşırım. Vakit buldukça cevaplarsan memnun olurum. İlgin için tekrar teşekür ettim.

naıl bir model ve maça sistemi yaptınız ya da parçayı tamamen maçalardanmı çıkartıyorsunuz

Şans eseri gördüğüm bilgi paylaşımına ilave yapmak istedim.ilk olarak hadi_bea adlı arkadaşımın döküm ve yöntemleri hakkında çok az bir bilgiye sahip olduğu aşikar.çünkü yaş kum kalıplamadan bihaber.serter ve reçine kullanılarak hazırlanan kalıplar daha çok karmaşık şekilli kum kalıptan çıkarılması zor olan parçalardır.asit reçine +kum karışımını 3,5,7 vs.lik dakikalarda katılaştırmak sureti ile yüksek mukavemetli kalıplar yapmamızı sağlar.daha çok maça yapımında kullanılmaktadır.su işine gelince döküm kumuna % 3.5-5 arası nem katmanız gerekmektedir.ayrıca bentonit ve kömür tozuda ilavesi olmazsa olmazdır.ve bu nem hiç bir şekilde size bir olumsuzluk yapacak ölçüde değildir.bu nem olmazsa zaten kumuda kalıplayamazsınız :).

Şans eseri gördüğüm bilgi paylaşımına ilave yapmak istedim.ilk olarak hadi_bea adlı arkadaşımın döküm ve yöntemleri hakkında çok az bir bilgiye sahip olduğu aşikar.çünkü yaş kum kalıplamadan bihaber.serter ve reçine kullanılarak hazırlanan kalıplar daha çok karmaşık şekilli kum kalıptan çıkarılması zor olan parçalardır.asit reçine +kum karışımını 3,5,7 vs.lik dakikalarda katılaştırmak sureti ile yüksek mukavemetli kalıplar yapmamızı sağlar.daha çok maça yapımında kullanılmaktadır.su işine gelince döküm kumuna % 3.5-5 arası nem katmanız gerekmektedir.ayrıca bentonit ve kömür tozuda ilavesi olmazsa olmazdır.ve bu nem hiç bir şekilde size bir olumsuzluk yapacak ölçüde değildir.bu nem olmazsa zaten kumuda kalıplayamazsınız :).

O zaman diyebilirim ki yer kumu su eklenerek kullanılabiliyor. hadi_bea'nın bahsettiği karışımlar kumun mukavvemetini bir işlem.

Bentonit ve kömür tozunu kumun kalıba yapışmasını engellemek için mi kullanıyoruz yoksa onuda yer kumumunun içine mi ekliyoruz.

Geçenlerde depoda dolanırken köpük kalıpları gördüm :) Biraz nostalji oldu. Bu kalıpların dışı boyalımı yoksa zift mi kaplıydı tam anlayamadım.Çok sert değildi ama sanki boyadan farklı bir kimyasal kullanılmış. Ne olduğunu bilen var mı ?

naıl bir model ve maça sistemi yaptınız ya da parçayı tamamen maçalardanmı çıkartıyorsunuz

İki derecemiz ve shell kumundan maçalarımız vardı. Kapaklar ise sadece derecelerden çıktı.

bentonit ve komur tozunu kuma ilave ediyorsun. her iki malzemede kumun için gerekli. bentonit kumun kalıplanması için olmazsa olmazın. kum taneciklerini birbirine bentonit ile bağlıyırsun. tabii bentonitin bağlayıcılığını kuma su ilave ederek yapıyorsun. dikkat etmen gereken su prosesin için hem gerekli hem de tehlikeli. aşırı katarsan poroziteye neden olur, az katarsanda kalıplamada problem yaşarsın. komür tozu ise yuzey finishini iyileştirir ve modeli kumdan çıkartmak için gereklidir. ama onun miktarıda önemlidir, çok küçük tanecikli fazla komur tozu kullanımı gaz geçirgenliğini azaltacağından içeride hapsolan gaz (Kalıp içerisindeki hava, sıcak metalin kalıba temasından sonra buharlasma sonucu olusan gazlar vs.) parça içerisinde kalacak ve dokum hatalarına sebebiyet verecektir. genellikle kucuk parçalar için 2-3 %, buyuk kesitli parçalar için 7-8 % oranında kullanılır.

merhaba arkadaşlar. havada sertleşen reçinelerle ne tür kalıplar yapabiliyoruz bilen varmı. reçine karıştırılınca ne kadar zamanda donuyor. modeli ne zaman çıkarıyoruz kalıptan?

SU KATILIR BELLİ ORANDA.

               mrb arkadaşlar shell kumu kullanım alanları hakkında bilgi verebilecek olan varmı ben amin gazı ve co2 ile denedin istediğim yüzeyi elde edemedin .